سپس در ادامه مىفرمايند : مراد از ذلك در « حُرِّمَ ذلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ » نفس ازدواج با زنانى مىباشد كه آيه در مقام اخبار از حال مؤمنين است كه آنها از آنچه كه مشركين و فسّاق مسلمان مايل به آن هستند امتناع دارند . ب ) برداشت زجاج از آيه شريفه : زجّاج كه معاصر طبرى است و بنابر قولى وفاتش در سال 310 ه . ق ، سال وفات طبرى واقع شده است ؛ مىگويد مراد از نكاح در آيه شريفه عقد نكاح مىباشد و براى اثبات آن دو دليل اقامه مىكند . 1 ) در قرآن هر جا كلمه نكاح استعمال شده است به معناى عقد نكاح مىباشد و در جايى به معناى وقاع و جماع استعمال نشده است . « 1 » 2 ) اگر مراد از نكاح وقاع باشد از دو حالت خارج نمىباشد ، يا مراد اين است كه زانى در هنگام دخول غير مشروع به زن ، فقط با زانيه وقاع مىكند يا مراد اين است كه زانى هيچ‌گاه با غير زانيه وقاع نمىكند و هميشه با زانيه وقاع مىكند . اگر مراد صورت اول باشد ، اين كلام لغو مىباشد . براى اينكه پر واضح است كه زانى در هنگام وقاع با زن غير مشروع زنا از او سر مىزند پس احتياج به بيان ندارد و اگر مراد صورت دوم باشد ، خلاف واقع لازم مىآيد . چون بسيارى از زانىها با عفيفه ازدواج كرده و با او وقاع مىكنند و اينطور نيست كه فقط با زانيه وقاع كنند خير با همسر مشروع خود نيز همبستر مىشوند ، اگر چه ممكن است گاهى نيز از آنها زنا سربزند ، پس اينكه هيچ‌گاه با غير زانيه همبستر نمىشوند كلامى خلاف واقع مىباشد . پس در صورت حمل نكاح بر وقاع يا لغو و يا خلاف واقع لازم مىآيد . « 2 »

--> ( 1 ) - ما مواردى را كه در قرآن آمده است بررسى كرديم در بيشتر موارد به طور قطع و يقين به معناى عقد استعمال شده است و در مواردى ديگر به احتمال قوى به معناى عقد است اما جايى كه نكاح بطور قطع به معناى وقاع در قرآن كريم استمال شده باشد نيافتيم . در سرائر نيز به اين مطلب كه از زجاج نقل شد اشاره شده است . ( 2 ) براى تقويت كلام زجاج مناسب است روايتى را از حضرت امام صادق عليه السلام كه در باب هدى وارد شده